Galego

Etimoloxía: do latín ponĕre.

Pronuncia: /poˈɲeɾ/ (AFI)

Verbo transitivo

poñer

Facer que algo ou alguén pase a estar no lugar, sitio ou posición que se expresa.
- Sinónimos: colocar, situar, pousar, dispoñer
- Antónimos: quitar, retirar, sacar, levantar
- Termos relacionados: colocación, posición, lugar, sitio
- Exemplo: Puxo o libro na mesa.
- Exemplo: Pon o cadro na parede.
Situar a alguén ou algo no lugar axeitado, debido ou que lle corresponde.
- Sinónimos: colocar, situar, acomodar, ordenar
- Antónimos: descolocar, desordenar, apartar
- Termos relacionados: orde, sitio, posición, protocolo
- Exemplo: O xefe de protocolo puxo o arcebispo no seu sillón.
- Exemplo: Puxen cada cousa no seu sitio.
Dispoñer ou preparar algo para un fin determinado.
- Sinónimos: preparar, dispoñer, arranxar, organizar
- Antónimos: despreparar, desordenar, retirar
- Termos relacionados: preparación, fin, uso, mesa
- Exemplo: Antes de comer hai que poñer a mesa.
- Exemplo: Uns poñen a mesa e outros recóllena.
Facer que haxa unha cousa nun lugar ou no ánimo dunha persoa.
- Sinónimos: meter, crear, provocar, introducir
- Antónimos: quitar, retirar, eliminar
- Termos relacionados: medo, orde, respecto, ánimo
- Exemplo: Non lles poñas medo aos nenos.
- Exemplo: A nova dirección quere poñer orde na casa.
Vestir ou calzar unha peza de roupa, calzado ou adorno.
- Sinónimos: vestir, calzar, poñer enriba, botar enriba
- Antónimos: quitar, desvestir, descalzar
- Termos relacionados: roupa, calzado, xersei, zapato
- Exemplo: Pon este xersei e as botas, que vai frío.
- Exemplo: Puxo unha chaqueta e uns zapatos novos.
Xuntar ou achegar diñeiro, traballo ou outra cousa para facer algo entre varias persoas.
- Sinónimos: contribuír, achegar, colaborar, aportar
- Antónimos: retirar, negar, absterse
- Termos relacionados: contribución, colaboración, diñeiro, traballo
- Exemplo: Eu poño o pan e vós os chourizos.
- Exemplo: Puxeron vinte euros cada un para comprar o regalo.
Deixar algo ou alguén nun estado ou condición diferente ao que tiña.
- Sinónimos: deixar, tornar, converter, facer quedar
- Antónimos: manter, conservar, preservar
- Termos relacionados: estado, condición, mudanza, resultado
- Exemplo: O que lle dixo púxoo colorado.
- Exemplo: A choiva puxo o camiño imposible.
Estar escrito, indicado ou anotado nun texto, letreiro, documento ou inscrición.
- Sinónimos: dicir, indicar, constar, figurar
- Termos relacionados: texto, letreiro, nota, inscrición
- Exemplo: Podes ler o que pon naquel letreiro?
- Exemplo: A nota poñía que chegaría tarde.
Escribir, anotar ou facer constar algo por escrito.
- Sinónimos: escribir, anotar, apuntar, consignar
- Antónimos: borrar, riscar, eliminar
- Termos relacionados: papel, nota, escrita, documento
- Exemplo: Puxen as miñas queixas por escrito.
- Exemplo: Non esquezas poñer a data no formulario.
Dar un nome, alcume ou denominación a unha persoa, animal ou cousa.
- Sinónimos: nomear, chamar, alcumar, denominar
- Termos relacionados: nome, alcume, denominación, bautizo
- Exemplo: Puxéronlle Sabela.
- Exemplo: Os netos puxéronlle ao avó o alcume de “o vello sen dentes”.
Enviar unha mensaxe por medio de comunicación a distancia.
- Sinónimos: mandar, enviar, remitir, comunicar
- Termos relacionados: mensaxe, carta, telegrama, correo electrónico
- Exemplo: Púxolle un telegrama.
- Exemplo: Poralle un correo electrónico ao chegar.
Abrir, instalar ou establecer un negocio, industria, servizo ou actividade.
- Sinónimos: abrir, instalar, establecer, fundar
- Antónimos: pechar, clausurar, desmantelar
- Termos relacionados: negocio, tenda, industria, instalación
- Exemplo: Puxo unha tenda de roupa.
- Exemplo: Queren poñer unha refinaría en Vigo.
Conectar ou acender un aparello para que funcione.
- Sinónimos: acender, conectar, accionar, facer funcionar
- Antónimos: apagar, desconectar, parar
- Termos relacionados: aparello, radio, lavadora, funcionamento
- Exemplo: Pon a radio, que vai comezar o informativo.
- Exemplo: Mándoulle que puxese a lavadora.
Botar ou depositar ovos unha femia de animal ovíparo, especialmente unha ave.
- Sinónimos: ovar, desovar, poñer ovos
- Termos relacionados: ovo, ave, galiña, ovíparo
- Exemplo: Hoxe puxeron tres ovos as galiñas.
- Exemplo: A pita aínda non pon.
Fixar, establecer, impoñer ou mandar algo.
- Sinónimos: establecer, fixar, impoñer, mandar
- Antónimos: abolir, suprimir, retirar, derrogar
- Termos relacionados: norma, imposto, orde, mandato
- Exemplo: Entre todos puxeron o día da excursión.
- Exemplo: Debido á crise económica, o goberno puxo novos impostos.
Sementar plantas, sementes ou cultivos na terra.
- Sinónimos: sementar, plantar, cultivar
- Antónimos: arrincar, desplantar, colleitar
- Termos relacionados: semente, horta, cultivo, plantación
- Exemplo: Na horta puxo cebolas e leitugas.
- Exemplo: Este ano imos poñer patacas máis cedo.
Apostar unha cantidade de diñeiro nun xogo de azar ou nunha aposta.
- Sinónimos: apostar, xogar, arriscar
- Antónimos: retirar, gardar, aforrar
- Termos relacionados: aposta, xogo, azar, diñeiro
- Exemplo: Puxen todo o diñeiro que me quedaba ao vermello na ruleta.
- Exemplo: Non poñas máis cartos nesa aposta.
Representar, proxectar ou emitir unha obra teatral, filme, programa ou espectáculo.
- Sinónimos: botar, emitir, representar, proxectar
- Termos relacionados: teatro, filme, televisión, programa
- Exemplo: Na televisión están poñendo un ciclo de películas do oeste.
- Exemplo: Este ano van poñer unha obra nova no teatro municipal.
Expoñer algo ou alguén á acción dun axente, situación ou circunstancia.
- Sinónimos: expoñer, someter, deixar, presentar
- Antónimos: protexer, cubrir, resgardar
- Termos relacionados: acción, axente, sol, perigo
- Exemplo: A lavandeira puxo a roupa a secar ao sol.
- Exemplo: Sen querer puxen o meu amigo en perigo.
Tratar a alguén dunha determinada maneira, sobre todo con palabras ou comportamento.
- Sinónimos: tratar, cualificar, criticar, censurar
- Termos relacionados: trato, crítica, censura, palabra
- Exemplo: Puxérono a parir.
Causar ou realizar a acción indicada polo substantivo que segue.
- Sinónimos: causar, facer, provocar, producir
- Termos relacionados: paz, orde, dúbida, acción
- Exemplo: Cómpre poñer paz entre os dous grupos.
- Exemplo: As súas palabras puxeron en dúbida a versión oficial.

Verbo pronominal

poñerse

Quedar algo ou alguén nun estado diferente ao que tiña.
- Sinónimos: tornarse, converterse, volverse, quedar
- Antónimos: manterse, conservarse
- Termos relacionados: estado, mudanza, transformación, ánimo
- Exemplo: Coa impresión recibida púxose pálido.
- Exemplo: Púxose moi contento cando recibiu a noticia.
Ocultarse un astro, especialmente o Sol, detrás do horizonte.
- Sinónimos: ocultarse, deitarse, poñerse
- Antónimos: saír, nacer, erguerse
- Termos relacionados: solpor, ocaso, horizonte, astro
- Exemplo: No inverno o Sol ponse cedo.
- Exemplo: No verán o Sol ponse tarde.
Chegar a un lugar nun tempo determinado.
- Sinónimos: chegar, plantarse, presentarse
- Termos relacionados: lugar, tempo, chegada, traxecto
- Exemplo: Púxose en Viveiro en tres horas.
- Exemplo: Pola nova estrada ponse na casa en pouco tempo.
Pasar a ocupar un determinado sitio, movéndose desde o que se ocupaba antes.
- Sinónimos: colocarse, situarse, plantarse, instalarse
- Antónimos: retirarse, apartarse, afastarse
- Termos relacionados: sitio, posición, movemento, lugar
- Exemplo: Antes de que os mandasen, puxéronse en ringleira.
- Exemplo: Enfurecido, púxoseme diante.
Vestirse, calzarse ou arranxarse.
- Sinónimos: vestirse, calzarse, arranxarse, amañarse
- Antónimos: desvestirse, descalzarse, desamañarse
- Termos relacionados: roupa, arranxo, aspecto, adorno
- Exemplo: Ponte ben guapa, que hoxe é día de festa.
- Exemplo: Púxose o abrigo e saíu á rúa.
Mancharse ou ensuciarse.
- Sinónimos: ensuciarse, mancharse, emporcarse
- Antónimos: limparse, asearse, lavarse
- Termos relacionados: mancha, lama, sucidade, limpeza
- Exemplo: Andando pola corredoira púxose perdido de lama.
- Exemplo: O can púxolle a saia perdida.
Atender unha chamada telefónica ou comezar a falar por teléfono.
- Sinónimos: atender, contestar, coller
- Termos relacionados: teléfono, chamada, aparello, liña
- Exemplo: Púxenme ao aparello.
- Exemplo: Dille que se poña, que quero falar con el.
Comezar a realizar a acción indicada polo infinitivo que segue.
- Sinónimos: comezar, empezar, principiar, botarse
- Antónimos: acabar, rematar, terminar
- Termos relacionados: comezo, inicio, acción, infinitivo
- Exemplo: Chegou á viña e púxose a cavar.
- Exemplo: Despois de cear púxose a escribir.
(Coloquial) Dicir algo de maneira súbita ou inesperada.
- Sinónimos: dicir, soltar, ceibar, largar
- Termos relacionados: frase, palabra, comentario, resposta
- Exemplo: De súpeto pónseme: “Déixame en paz!”, e marchou.
- Exemplo: Vai e se pon: “Animal, mira por onde vas!”.

Variantes

pór

Expresións relacionadas

Traducións

1-3. Colocar, situar ou dispoñer

Catalán: posar ^(ca), col·locar ^(ca)
Alemán: setzen ^(de), stellen ^(de), legen ^(de), platzieren ^(de)
Inglés: put ^(en), place ^(en), set ^(en)
Castelán: poner ^(es), colocar ^(es), situar ^(es)
Francés: mettre ^(fr), placer ^(fr), poser ^(fr)

Italiano: mettere ^(it), porre ^(it), collocare ^(it)
Portugués: pôr ^(pt), colocar ^(pt), meter ^(pt)
Ruso: класть ^(ru), ставить ^(ru), помещать ^(ru)
Chinés: 放 ^(zh), 放置 ^(zh), 摆放 ^(zh)
Vasco: jarri ^(eu)

4-7. Facer que haxa algo, vestir, contribuír ou deixar nun estado

Catalán: posar ^(ca), ficar ^(ca), vestir ^(ca), aportar ^(ca)
Alemán: bringen ^(de), anziehen ^(de), beitragen ^(de), machen ^(de)
Inglés: put ^(en), put on ^(en), contribute ^(en), make ^(en)
Castelán: poner ^(es), ponerse ^(es), aportar ^(es), dejar ^(es)
Francés: mettre ^(fr), s'habiller ^(fr), apporter ^(fr), rendre ^(fr)

Italiano: mettere ^(it), indossare ^(it), contribuire ^(it), rendere ^(it)
Portugués: pôr ^(pt), vestir ^(pt), contribuir ^(pt), deixar ^(pt)
Ruso: надевать ^(ru), вносить ^(ru), делать ^(ru), приводить в состояние ^(ru)
Chinés: 穿上 ^(zh), 出资 ^(zh), 使变得 ^(zh)

8-13. Escribir, nomear, enviar, instalar ou acender

Catalán: posar ^(ca), escriure ^(ca), anomenar ^(ca), encendre ^(ca)
Alemán: schreiben ^(de), nennen ^(de), senden ^(de), einschalten ^(de)
Inglés: write ^(en), name ^(en), send ^(en), turn on ^(en), set up ^(en)
Castelán: poner ^(es), escribir ^(es), llamar ^(es), encender ^(es)
Francés: mettre ^(fr), écrire ^(fr), nommer ^(fr), allumer ^(fr)

Italiano: mettere ^(it), scrivere ^(it), chiamare ^(it), accendere ^(it)
Portugués: pôr ^(pt), escrever ^(pt), chamar ^(pt), ligar ^(pt)
Ruso: писать ^(ru), называть ^(ru), посылать ^(ru), включать ^(ru)
Chinés: 写 ^(zh), 命名 ^(zh), 发送 ^(zh), 打开 ^(zh)

14-20. Poñer ovos, establecer, sementar, apostar, emitir, expoñer ou causar

Catalán: pondre ^(ca), establir ^(ca), sembrar ^(ca), emetre ^(ca)
Alemán: legen ^(de), festlegen ^(de), säen ^(de), ausstrahlen ^(de)
Inglés: lay ^(en), establish ^(en), sow ^(en), broadcast ^(en), expose ^(en)
Castelán: poner ^(es), establecer ^(es), sembrar ^(es), emitir ^(es), exponer ^(es)
Francés: pondre ^(fr), établir ^(fr), semer ^(fr), diffuser ^(fr), exposer ^(fr)

Italiano: deporre ^(it), stabilire ^(it), seminare ^(it), trasmettere ^(it), esporre ^(it)
Portugués: pôr ^(pt), estabelecer ^(pt), semear ^(pt), emitir ^(pt), expor ^(pt)
Ruso: нести яйца ^(ru), устанавливать ^(ru), сеять ^(ru), передавать ^(ru), подвергать ^(ru)
Chinés: 下蛋 ^(zh), 设立 ^(zh), 播种 ^(zh), 播放 ^(zh), 暴露 ^(zh)

Pronominal. Poñerse, cambiar de estado ou situarse

Catalán: posar-se ^(ca), tornar-se ^(ca), situar-se ^(ca)
Alemán: sich setzen ^(de), werden ^(de), sich stellen ^(de)
Inglés: get ^(en), become ^(en), put oneself ^(en), stand ^(en)
Castelán: ponerse ^(es), volverse ^(es), situarse ^(es)
Francés: se mettre ^(fr), devenir ^(fr), se placer ^(fr)

Italiano: mettersi ^(it), diventare ^(it), collocarsi ^(it)
Portugués: pôr-se ^(pt), ficar ^(pt), colocar-se ^(pt)
Ruso: становиться ^(ru), располагаться ^(ru), ставать ^(ru)
Chinés: 变得 ^(zh), 站到 ^(zh), 处于 ^(zh)

Pronominal. Poñerse o Sol, chegar, vestirse, ensuciarse ou comezar

Catalán: pondre's ^(ca), arribar ^(ca), vestir-se ^(ca), començar a ^(ca)
Alemán: untergehen ^(de), ankommen ^(de), sich anziehen ^(de), anfangen zu ^(de)
Inglés: set ^(en), arrive ^(en), get dressed ^(en), start to ^(en)
Castelán: ponerse ^(es), llegar ^(es), vestirse ^(es), empezar a ^(es)
Francés: se coucher ^(fr), arriver ^(fr), s'habiller ^(fr), se mettre à ^(fr)

Italiano: tramontare ^(it), arrivare ^(it), vestirsi ^(it), mettersi a ^(it)
Portugués: pôr-se ^(pt), chegar ^(pt), vestir-se ^(pt), começar a ^(pt)
Ruso: заходить ^(ru), добраться ^(ru), одеваться ^(ru), начинать ^(ru)
Chinés: 落山 ^(zh), 到达 ^(zh), 穿衣 ^(zh), 开始 ^(zh)

Conxugación

Verbo irregular da 2ª conxugación

**Formas impersoais**
Infinitivo	poñer
Xerundio	poñendo
Participio	posto, posta, postos, postas

**Formas persoais**
		singular			plural
		primeira	segunda	terceira	primeira	segunda	terceira
Modo Indicativo	Presente	poño	pós	pón	poñemos	poñedes	poñen
	Copretérito	poñía	poñías	poñía	poñiamos	poñiades	poñían
	Pretérito	puxen	puxeches	puxo	puxemos	puxestes	puxeron
	Antepretérito	puxera	puxeras	puxera	puxeramos	puxerades	puxeran
	Futuro	poñerei	poñerás	poñerá	poñeremos	poñeredes	poñerán
	Pospretérito	poñería	poñerías	poñería	poñeriamos	poñeriades	poñerían
Modo Subxuntivo	Presente	poña	poñas	poña	poñamos	poñades	poñan
	Pretérito	puxese	puxeses	puxese	puxésemos	puxésedes	puxesen
	Futuro	puxer	puxeres	puxer	puxermos	puxerdes	puxeren
Modo Imperativo	Afirmativo		pón	poña¹		poñede	poñan¹
Modo Imperativo	Negativo		poñas	poña¹		poñades	poñan¹
Infinitivo conxugado		poñer	poñeres	poñer	poñermos	poñerdes	poñeren

¹ Vostede(s)

Referencias

Definicións no Dicionario da Real Academia Galega para poñer.

«poñer» no DIGALEGO, Ir Indo.