Galego

Etimoloxía: do latín movēre.

Pronuncia: [moˈβeɾ] (AFI)

Verbo transitivo

mover

Cambiar algo ou alguén de lugar, posición ou postura.
- Sinónimos: desprazar, trasladar, remover
- Antónimos: inmobilizar, fixar, deter
- Termos relacionados: movemento, mobilidade, móbil
- Exemplo: O vento move as follas das árbores.
- Exemplo: Non movas a mesa, que queda mellor aquí.
Facer que unha cousa entre en movemento, actividade ou funcionamento.
- Sinónimos: accionar, activar, poñer en marcha
- Antónimos: parar, deter, desactivar
- Termos relacionados: mecanismo, motor, funcionamento
- Exemplo: A auga move a roda do muíño.
- Exemplo: Un pequeno motor eléctrico move todo o sistema.
Incitar, impulsar ou levar alguén a facer algo ou a adoptar unha determinada actitude, decisión ou comportamento.
- Sinónimos: incitar, impulsar, inducir, motivar
- Antónimos: disuadir, desanimar, desalentar
- Termos relacionados: motivo, causa, intención
- Exemplo: A falta de cartos móveo a aceptar calquera traballo.
- Exemplo: O único fin que o move é axudar a súa familia.
Axilizar, activar ou facer avanzar un asunto, trámite, proceso ou xestión.
- Sinónimos: axilizar, activar, tramitar, xestionar
- Antónimos: atrasar, paralizar, demorar
- Termos relacionados: asunto, trámite, xestión
- Exemplo: Necesitas alguén que che mova ese asunto.
- Exemplo: A avogada conseguiu mover o expediente despois de meses parado.
Cambiar de lugar unha ficha, peza ou figura nun xogo.
- Sinónimos: desprazar, xogar
- Termos relacionados: ficha, peza, xogada, xadrez
- Exemplo: Moveu a torre e deulle xaque.
- Exemplo: Só podes mover o cabalo se a casa está libre.
(Informática) Desprazar datos, ficheiros ou elementos dunha posición, cartafol ou lugar de memoria a outro.
- Sinónimos: desprazar, trasladar
- Antónimos: copiar, duplicar
- Termos relacionados: ficheiro, dato, memoria, cartafol
- Exemplo: O programa permite mover ficheiros entre cartafoles.
- Exemplo: Antes de borrar nada, move os datos a unha unidade segura.

Verbo intransitivo

mover

Facer unha xogada cambiando de lugar unha ficha ou peza nun xogo.
- Sinónimos: xogar
- Termos relacionados: xogada, turno, xogo
- Exemplo: Agora tócache a ti mover.
- Exemplo: Se non moves axiña, perdes a partida.

Verbo pronominal

moverse

Cambiar de lugar, posición ou postura, por forza propia ou por unha forza externa.
- Sinónimos: desprazarse, trasladarse, remexerse
- Antónimos: pararse, deterse, inmobilizarse
- Termos relacionados: movemento, mobilidade, desprazamento
- Exemplo: Estivo de pé sen moverse un bo anaco.
- Exemplo: Non te movas, que podes caer.
Irse, marchar ou saír dun lugar.
- Sinónimos: marchar, irse, saír
- Antónimos: quedar, ficar, permanecer
- Exemplo: Móvete, que imos chegar tarde!
- Exemplo: Como non nos movamos xa, perdemos o tren.
Actuar ou poñerse en actividade para conseguir algo.
- Sinónimos: actuar, activarse, espelirse
- Antónimos: pararse, inhibirse, desentenderse
- Termos relacionados: iniciativa, actividade, interese
- Exemplo: Só se move cando lle convén.
- Exemplo: Se non te moves ti, ninguén cho vai solucionar.
Facer xestións ou procurar activamente a solución dun asunto.
- Sinónimos: xestionar, procurar, amañarse
- Termos relacionados: xestión, trámite, solución
- Exemplo: Tivo que moverse moito para conseguir a axuda.
- Exemplo: Como non te movas, o expediente seguirá parado.
Actuar con rapidez ou darse présa.
- Sinónimos: apurar, apresurarse, darse présa
- Antónimos: demorarse, atrasarse, entreterse
- Exemplo: Móvete, que imos chegar tarde.
- Exemplo: Se vos movedes un pouco, aínda chegades a tempo.
Desenvolverse ou actuar dunha determinada maneira nun ambiente, actividade ou situación.
- Sinónimos: desenvolverse, manexarse, desenredarse
- Termos relacionados: ambiente, medio, escenario
- Exemplo: Móvese moi ben no escenario.
- Exemplo: Durante anos moveuse en ambientes moi cultos.

Termos relacionados

Traducións

1-2. Cambiar de lugar ou poñer en movemento

Catalán: moure ^(ca), desplaçar ^(ca)
Alemán: bewegen ^(de), verschieben ^(de)
Inglés: move ^(en), shift ^(en)
Castelán: mover ^(es), desplazar ^(es)
Francés: mouvoir ^(fr), déplacer ^(fr), bouger ^(fr)

Italiano: muovere ^(it), spostare ^(it)
Portugués: mover ^(pt), deslocar ^(pt)
Ruso: двигать ^(ru), перемещать ^(ru)
Chinés: 移动 ^(zh), 搬动 ^(zh)

3-4. Incitar, impulsar ou facer avanzar un asunto

Catalán: moure ^(ca), impulsar ^(ca), incitar ^(ca)
Alemán: bewegen ^(de), antreiben ^(de), veranlassen ^(de), fördern ^(de)
Inglés: move ^(en), motivate ^(en), prompt ^(en), push forward ^(en)
Castelán: mover ^(es), impulsar ^(es), incitar ^(es)
Francés: pousser ^(fr), inciter ^(fr), motiver ^(fr), faire avancer ^(fr)

Italiano: spingere ^(it), incitare ^(it), motivare ^(it)
Portugués: mover ^(pt), impulsionar ^(pt), incitar ^(pt)
Ruso: побуждать ^(ru), подталкивать ^(ru), продвигать ^(ru)
Chinés: 促使 ^(zh), 推动 ^(zh), 激励 ^(zh)

5-6. Mover unha peza ou datos

Catalán: moure ^(ca), desplaçar ^(ca)
Alemán: ziehen ^(de), verschieben ^(de), verschieben ^(de)
Inglés: move ^(en), shift ^(en)
Castelán: mover ^(es), desplazar ^(es)
Francés: déplacer ^(fr), bouger ^(fr)

Italiano: muovere ^(it), spostare ^(it)
Portugués: mover ^(pt), deslocar ^(pt)
Ruso: ходить ^(ru), перемещать ^(ru)
Chinés: 走棋 ^(zh), 移动数据 ^(zh)

Pronominal. Moverse, marchar, actuar ou desenvolverse

Catalán: moure's ^(ca), desplaçar-se ^(ca), espavilar-se ^(ca)
Alemán: sich bewegen ^(de), sich fortbewegen ^(de), sich beeilen ^(de), sich zurechtfinden ^(de)
Inglés: move ^(en), move around ^(en), get going ^(en), manage ^(en)
Castelán: moverse ^(es), desplazarse ^(es), espabilarse ^(es), desenvolverse ^(es)
Francés: bouger ^(fr), se déplacer ^(fr), se débrouiller ^(fr)

Italiano: muoversi ^(it), spostarsi ^(it), darsi da fare ^(it), cavarsela ^(it)
Portugués: mover-se ^(pt), deslocar-se ^(pt), desenrascar-se ^(pt)
Ruso: двигаться ^(ru), перемещаться ^(ru), шевелиться ^(ru), ориентироваться ^(ru)
Chinés: 移动 ^(zh), 活动 ^(zh), 赶快 ^(zh), 应付自如 ^(zh)

Conxugación

Verbo regular da 2ª conxugación

**Formas impersoais**
Infinitivo	mover
Xerundio	movendo
Participio	movido, movida, movidos, movidas

**Formas persoais**
		singular			plural
		primeira	segunda	terceira	primeira	segunda	terceira
Modo Indicativo	Presente	movo	moves	move	movemos	movedes	moven
	Copretérito	movía	movías	movía	moviamos	moviades	movían
	Pretérito	movín	moviches	moveu	movemos	movestes	moveron
	Antepretérito	movera	moveras	movera	moveramos	moverades	moveran
	Futuro	moverei	moverás	moverá	moveremos	moveredes	moverán
	Pospretérito	movería	moverías	movería	moveriamos	moveriades	moverían
Modo Subxuntivo	Presente	mova	movas	mova	movamos	movades	movan
	Pretérito	movese	moveses	movese	movésemos	movésedes	movesen
	Futuro	mover	moveres	mover	movermos	moverdes	moveren
Modo Imperativo	Afirmativo		move	mova¹		movede	movan¹
Modo Imperativo	Negativo		movas	mova¹		movades	movan¹
Infinitivo conxugado		mover	moveres	mover	movermos	moverdes	moveren

¹ Vostede(s)

Referencias

Definicións no Dicionario da Real Academia Galega para mover.

«mover» no DIGALEGO, Ir Indo.