Galego

Etimoloxía: do latín admaniāre.

Pronuncia: [a.maˈɲaɾ] (AFI)

Verbo transitivo

amañar

Dispoñer algo que está en desorde de maneira correcta ou axeitada.
- Sinónimos: acomodar, arranxar, arrombar, atondar, aviar, ordenar
- Antónimos: desamañar, desarranxar, desordenar
- Termos relacionados: amaño, orde, arranxo
- Exemplo: A ver se amañas un pouco o teu cuarto.
- Exemplo: Cando canta a bubela, amaña todo para a sega.
Preparar ou dispoñer algo para que poida usarse ou para realizar unha actividade.
- Sinónimos: arranxar, aviar, preparar, dispoñer
- Termos relacionados: preparación, medio, actividade
- Exemplo: Temos que amañar as ferramentas antes de comezar.
- Exemplo: Amañou todo o necesario para a viaxe.
Reparar ou facer que funcione unha cousa estragada, rota, danada ou avariada.
- Sinónimos: arranxar, gobernar, recompoñer, recompor, reparar
- Antónimos: desamañar, desarranxar, avariar, estragar
- Termos relacionados: amaño, reparación, avaría
- Exemplo: Teño que levar o reloxo a amañar.
- Exemplo: Xa amañaron a lavadora.
Resolver, solucionar ou preparar unha cousa mediante un acordo ou amaño.
- Sinónimos: arranxar, resolver, solucionar, acordar
- Antónimos: complicar, agravar, empeorar
- Termos relacionados: amaño, acordo, solución
- Exemplo: Non vai haber problemas, xa o amañamos todo entre nós.
- Exemplo: Cómpre amañar este asunto antes da reunión.
Poñer no seu sitio un óso roto, escordado ou dislocado.
- Sinónimos: compoñer, compor, ensortellar
- Termos relacionados: amañador, óso, escordadura, dislocación
- Exemplo: Non sei se haberá quen lle amañe o óso do brazo.
- Exemplo: Foi ao amañador para que lle amañase o pé.
Preparar ou alterar algo mediante artimañas, subornos ou influencias para que pareza legal ou correcto sen selo.
- Sinónimos: manipular, falsear, trucar, apañar
- Antónimos: legalizar, regularizar, clarificar
- Termos relacionados: amaño, trampa, fraude, suborno
- Exemplo: Acusárono de amañar o concurso.
- Exemplo: Houbo sospeitas de que tentaran amañar o resultado do partido.
Adobar, aderezar ou condimentar un alimento.
- Sinónimos: aderezar, adobar, adubar, aliñar, aviar, condimentar, sazonar
- Termos relacionados: adubo, condimento, alimento
- Exemplo: Vou amañar a ensalada cun pouco de aceite.
- Exemplo: Amañou o peixe con allo, sal e perexil.
Asear, vestir ou arranxar unha persoa para que teña bo aspecto.
- Sinónimos: arranxar, aviar, compoñer, compor, enfeitar
- Termos relacionados: aspecto, roupa, preparación
- Exemplo: Amañou os nenos para ir á festa.
- Exemplo: A perruqueira amañouna para a voda.

Verbo pronominal

amañarse

Ser quen de facer ou resolver algo por si mesmo, sen axuda doutra persoa.
- Sinónimos: arranxarse, aviarse, gobernarse, valerse, apañarse
- Antónimos: depender, precisar axuda
- Termos relacionados: autonomía, capacidade, solución
- Exemplo: Xa se amaña só para facer a comida.
- Exemplo: Non te preocupes, que eu amánome.
Facerse cos medios ou recursos necesarios para resolver un problema ou saír adiante.
- Sinónimos: arranxarse, apañarse, desenredarse, gobernarse
- Termos relacionados: recurso, medio, problema
- Exemplo: Amañouse como puido para chegar a tempo.
- Exemplo: Con tan poucos cartos, tivo que amañarse ben.
Chegar a un acordo, entendemento ou solución con outra persoa.
- Sinónimos: arranxarse, entenderse, avirse, acordar
- Antónimos: desavir, enfrontarse, romper
- Termos relacionados: acordo, entendemento, amaño
- Exemplo: Ao final amañáronse e repartiron os gastos.
- Exemplo: Se falades con calma, seguro que vos amañades.
Reconciliarse dúas ou máis persoas que estaban enfadadas ou en conflito.
- Sinónimos: amigarse, arranxarse, avirse, conciliarse, facer as paces, reconciliarse
- {{ant|pelexarse, enfadarse}
- Termos relacionados: reconciliación, amizade, paz
- Exemplo: Os irmáns pelexan moito, pero sempre acaban amañándose.
- Exemplo: Por fin me amañei con ela despois da discusión.
Vestirse, asearse ou compoñerse para presentar bo aspecto.
- Sinónimos: aliñarse, arranxarse, aviarse, compoñerse, comporse
- Antónimos: desamañarse, descoidarse
- Termos relacionados: aspecto, roupa, aseo
- Exemplo: Amañouse axiña para saír.
- Exemplo: Vai amañarse, que temos convidados.

Termos relacionados

Traducións

1-2. Poñer en orde ou preparar

Catalán: arreglar ^(ca), endreçar ^(ca), preparar ^(ca)
Alemán: ordnen ^(de), herrichten ^(de), vorbereiten ^(de)
Inglés: arrange ^(en), tidy up ^(en), prepare ^(en)
Castelán: arreglar ^(es), ordenar ^(es), preparar ^(es)
Francés: arranger ^(fr), ranger ^(fr), préparer ^(fr)

Italiano: sistemare ^(it), ordinare ^(it), preparare ^(it)
Portugués: arranjar ^(pt), ordenar ^(pt), preparar ^(pt)
Ruso: приводить в порядок ^(ru), готовить ^(ru)
Chinés: 整理 ^(zh), 安排 ^(zh), 准备 ^(zh)

3. Reparar

Catalán: arreglar ^(ca), reparar ^(ca)
Alemán: reparieren ^(de), in Ordnung bringen ^(de)
Inglés: repair ^(en), fix ^(en), mend ^(en)
Castelán: arreglar ^(es), reparar ^(es)
Francés: réparer ^(fr), arranger ^(fr)

Italiano: riparare ^(it), aggiustare ^(it)
Portugués: arranjar ^(pt), reparar ^(pt), consertar ^(pt)
Ruso: ремонтировать ^(ru), чинить ^(ru)
Chinés: 修理 ^(zh), 修复 ^(zh)

4. Resolver ou chegar a acordo

Catalán: arreglar ^(ca), resoldre ^(ca), arribar a un acord ^(ca)
Alemán: lösen ^(de), regeln ^(de), sich einigen ^(de)
Inglés: settle ^(en), resolve ^(en), sort out ^(en)
Castelán: arreglar ^(es), resolver ^(es), apañar ^(es)
Francés: régler ^(fr), résoudre ^(fr), s'arranger ^(fr)

Italiano: risolvere ^(it), sistemare ^(it), mettersi d'accordo ^(it)
Portugués: resolver ^(pt), arranjar ^(pt), chegar a acordo ^(pt)
Ruso: решать ^(ru), улаживать ^(ru), договариваться ^(ru)
Chinés: 解决 ^(zh), 达成协议 ^(zh)

5-6. Amañar un óso ou manipular fraudulentamente

Catalán: compondre ^(ca), arreglar ^(ca), manipular ^(ca)
Alemán: einrenken ^(de), manipulieren ^(de), fälschen ^(de)
Inglés: set ^(en), manipulate ^(en), rig ^(en), fix ^(en)
Castelán: componer ^(es), arreglar ^(es), amañar ^(es)
Francés: remettre ^(fr), truquer ^(fr), arranger ^(fr)

Italiano: rimettere a posto ^(it), truccare ^(it), manipolare ^(it)
Portugués: compor ^(pt), arranjar ^(pt), manipular ^(pt)
Ruso: вправлять ^(ru), подтасовывать ^(ru), махинировать ^(ru)
Chinés: 复位 ^(zh), 操纵 ^(zh), 作弊 ^(zh)

7-8. Adobar ou compoñer o aspecto

Catalán: amanir ^(ca), arreglar ^(ca), arreglar-se ^(ca)
Alemán: würzen ^(de), sich zurechtmachen ^(de)
Inglés: season ^(en), dress up ^(en), get ready ^(en)
Castelán: aliñar ^(es), arreglar ^(es), arreglarse ^(es)
Francés: assaisonner ^(fr), se préparer ^(fr), se faire beau ^(fr)

Italiano: condire ^(it), prepararsi ^(it), mettersi in ordine ^(it)
Portugués: temperar ^(pt), arranjar-se ^(pt), aviar-se ^(pt)
Ruso: приправлять ^(ru), наряжаться ^(ru), приводить себя в порядок ^(ru)
Chinés: 调味 ^(zh), 打扮 ^(zh), 准备好 ^(zh)

Pronominal. Amañarse, chegar a acordo ou reconciliarse

Catalán: arreglar-se ^(ca), espavilar-se ^(ca), reconciliar-se ^(ca)
Alemán: zurechtkommen ^(de), sich einigen ^(de), sich versöhnen ^(de)
Inglés: manage ^(en), get by ^(en), make up ^(en), reconcile ^(en)
Castelán: arreglarse ^(es), apañarse ^(es), reconciliarse ^(es)
Francés: se débrouiller ^(fr), s'arranger ^(fr), se réconcilier ^(fr)

Italiano: arrangiarsi ^(it), cavarsela ^(it), riconciliarsi ^(it)
Portugués: arranjar-se ^(pt), desenrascar-se ^(pt), reconciliar-se ^(pt)
Ruso: справляться ^(ru), договариваться ^(ru), мириться ^(ru)
Chinés: 设法应付 ^(zh), 达成协议 ^(zh), 和解 ^(zh)

Conxugación

Verbo regular da 1ª conxugación

**Formas impersoais**
Infinitivo	amañar
Xerundio	amañando
Participio	amañado, amañada, amañados, amañadas

**Formas persoais**
		singular			plural
		primeira	segunda	terceira	primeira	segunda	terceira
Modo Indicativo	Presente	amaño	amañas	amaña	amañamos	amañades	amañan
	Copretérito	amañaba	amañabas	amañaba	amañabamos	amañabades	amañaban
	Pretérito	amañei	amañaches	amañou	amañamos	amañastes	amañaron
	Antepretérito	amañara	amañaras	amañara	amañaramos	amañarades	amañaran
	Futuro	amañarei	amañarás	amañará	amañaremos	amañaredes	amañarán
	Pospretérito	amañaría	amañarías	amañaría	amañariamos	amañariades	amañarían
Modo Subxuntivo	Presente	amañe	amañes	amañe	amañemos	amañedes	amañen
	Pretérito	amañase	amañases	amañase	amañásemos	amañásedes	amañasen
	Futuro	amañar	amañares	amañar	amañarmos	amañardes	amañaren
Modo Imperativo	Afirmativo		amaña	amañe¹	amañemos	amañade	amañen¹
Modo Imperativo	Negativo		amañes	amañe¹	amañemos	amañedes	amañen¹
Infinitivo conxugado		amañar	amañares	amañar	amañarmos	amañardes	amañaren

¹ Vostede(s)

Referencias

Definicións no Dicionario da Real Academia Galega para amañar.

«amañar» no DIGALEGO, Ir Indo.