desamañar

Galego

• Etimoloxía: de amañar co prefixo des-.

• Pronuncia: [des.a.maˈɲaɾ] (AFI)

Verbo transitivo

desamañar

1. Desordenar algo que estaba ordenado, amañado ou disposto correctamente.
   • Sinónimos: chafallar, desarranxar, desordenar, desorganizar, remexer, revolver
   • Antónimos: amañar, arranxar, ordenar, organizar
   • Termos relacionados: desamaño, desamañado, desarranxo, desorde
   • Exemplo: Os rapaces desamañaron toda a habitación mentres xogaban.
     
     
   • Exemplo: Non me desamañes os papeis, que xa os tiña clasificados.
     
     
2. Facer que algo deixe de funcionar ben ou perda o seu bo estado.
   • Sinónimos: avariar, desarranxar, desgobernar, estragar
   • Antónimos: amañar, arranxar, gobernar, reparar
   • Termos relacionados: avaría, funcionamento, reparación, desarranxo
   • Exemplo: Desamañoume o ordenador e tiven que levalo ao técnico.
     
     
   • Exemplo: Non toques máis a radio, que aínda a vas desamañar.
     
     
3. Desaliñar o cabelo, a roupa ou o aspecto dunha persoa.
   • Sinónimos: desaliñar, despeitear, descompoñer
   • Antónimos: amañar, aliñar, aviar, compoñer, compor
   • Termos relacionados: peiteado, aspecto, roupa, desamañado
   • Exemplo: O vento desamañoulle o peiteado.
     
     
   • Exemplo: Chegou coa roupa toda desamañada pola carreira.
     
     

Verbo pronominal

desamañarse

1. Perder algo a súa orde, boa disposición ou estado correcto.
   • Sinónimos: desordenarse, desarranxarse, remexerse, revolverse
   • Antónimos: amañarse, arranxarse, ordenarse, organizarse
   • Termos relacionados: desorde, desamaño, desamañado
   • Exemplo: Co rebumbio da festa, desamañouse toda a casa.
     
     
   • Exemplo: Caéronlle as fichas e desamañáronselle por completo.
     
     
2. Deixar algo de funcionar ben.
   • Sinónimos: avariarse, desarranxarse, estragarse
   • Antónimos: arranxarse, gobernarse, repararse
   • Termos relacionados: avaría, funcionamento, desarranxo
   • Exemplo: Desamañóuselle a televisión e non puido ver o final do programa.
     
     
   • Exemplo: A máquina desamañouse despois de tantos anos de uso.
     
     
3. Desaliñarse ou perder o arranxo do cabelo, da roupa ou do aspecto.
   • Sinónimos: despeitearse, descompoñerse, desaliñarse
   • Antónimos: amañarse, aliñarse, aviarse, compoñerse, comporse
   • Termos relacionados: peiteado, aspecto, roupa
   • Exemplo: Váiseche desamañar o peiteado con este vento.
     
     
   • Exemplo: Despois da viaxe, chegou toda desamañada.
     
     

Termos relacionados

• desamaño
• desamañado

Traducións

1. Desordenar ou desfacer a boa disposición

Catalán: desendreçar (ca), desordenar (ca), remenar (ca) Alemán: durcheinanderbringen (de), in Unordnung bringen (de) Inglés: disarrange (en), mess up (en), disorder (en) Castelán: desordenar (es), desarreglar (es), revolver (es) Francés: déranger (fr), désordonner (fr), mettre en désordre (fr)

Italiano: disordinare (it), scompigliare (it) Portugués: desarrumar (pt), desordenar (pt), remexer (pt) Ruso: приводить в беспорядок (ru), нарушать порядок (ru) Chinés: 弄乱 (zh), 打乱 (zh)

2. Facer que algo deixe de funcionar ben

Catalán: espatllar (ca), desarreglar (ca) Alemán: kaputtmachen (de), beschädigen (de), außer Betrieb setzen (de) Inglés: break (en), put out of order (en), damage (en) Castelán: averiar (es), desarreglar (es), estropear (es) Francés: dérégler (fr), endommager (fr), mettre en panne (fr)

Italiano: guastare (it), danneggiare (it) Portugués: avariar (pt), desarranjar (pt), estragar (pt) Ruso: ломать (ru), выводить из строя (ru) Chinés: 弄坏 (zh), 使出故障 (zh)

3. Desaliñar o cabelo, a roupa ou o aspecto

Catalán: despentinar (ca), desarreglar (ca) Alemán: zerzausen (de), durcheinanderbringen (de) Inglés: dishevel (en), mess up (en) Castelán: despeinar (es), desaliñar (es), desarreglar (es) Francés: décoiffer (fr), ébouriffer (fr)

Italiano: spettinare (it), scompigliare (it) Portugués: despentear (pt), desalinhar (pt), desarranjar (pt) Ruso: растрепать (ru), взъерошить (ru) Chinés: 弄乱头发 (zh), 使衣冠不整 (zh)

Pronominal. Desordenarse, avariarse ou desaliñarse

Catalán: desendreçar-se (ca), espatllar-se (ca), despentinar-se (ca) Alemán: durcheinandergeraten (de), kaputtgehen (de), zerzaust werden (de) Inglés: get messed up (en), break down (en), become disheveled (en) Castelán: desordenarse (es), averiarse (es), despeinarse (es) Francés: se déranger (fr), tomber en panne (fr), se décoiffer (fr)

Italiano: disordinarsi (it), guastarsi (it), spettinarsi (it) Portugués: desarrumar-se (pt), avariar-se (pt), despentear-se (pt) Ruso: приходить в беспорядок (ru), ломаться (ru), растрепаться (ru) Chinés: 变乱 (zh), 出故障 (zh), 头发乱了 (zh)

Conxugación

Verbo regular da 1ª conxugación    

Formas impersoais

Infinitivo	desamañar
Xerundio	desamañando
Participio	desamañado, desamañada, desamañados, desamañadas

Formas persoais

		singular			plural
		primeira	segunda	terceira	primeira	segunda	terceira
Modo Indicativo	Presente	desamaño	desamañas	desamaña	desamañamos	desamañades	desamañan
	Copretérito	desamañaba	desamañabas	desamañaba	desamañabamos	desamañabades	desamañaban
	Pretérito	desamañei	desamañaches	desamañou	desamañamos	desamañastes	desamañaron
	Antepretérito	desamañara	desamañaras	desamañara	desamañaramos	desamañarades	desamañaran
	Futuro	desamañarei	desamañarás	desamañará	desamañaremos	desamañaredes	desamañarán
	Pospretérito	desamañaría	desamañarías	desamañaría	desamañariamos	desamañariades	desamañarían
Modo Subxuntivo	Presente	desamañe	desamañes	desamañe	desamañemos	desamañedes	desamañen
	Pretérito	desamañase	desamañases	desamañase	desamañásemos	desamañásedes	desamañasen
	Futuro	desamañar	desamañares	desamañar	desamañarmos	desamañardes	desamañaren
Modo Imperativo	Afirmativo		desamaña	desamañe1	desamañemos	desamañade	desamañen1
	Negativo		desamañes	desamañe1	desamañemos	desamañedes	desamañen1
Infinitivo conxugado		desamañar	desamañares	desamañar	desamañarmos	desamañardes	desamañaren

1 Vostede(s)

Referencias

• Definicións no Dicionario da Real Academia Galega para desamañar.

• «desamañar» no DIGALEGO, Ir Indo.